105. Wat is privilege?

The Class Pay Gap

Illustratie bij het artikel The Class Pay Gap: Why It Pays to Be Priviliged van The Guardian

 

Een oud-leerling gaf me ooit volgende suggestie om het te hebben over rechtvaardigheid in de les: laat alle leerlingen van op hun plaats een prop gooien naar de vuilnisbak vooraan in de klas. Ze mogen niet van hun plaats komen. Wie raak gooit, in de vuilnisbak dus, krijgt een beloning.

Bij de uitvoering was het, hoe kan het ook anders, een chaos: sommige leerlingen vooraan maakten er een show van hun prop gewoon in de vuilnisbak te deponeren, anderen protesteerden heftig dat dit heel oneerlijk was, want zij zaten achteraan, of waren heel klein, of zaten achter iemand heel groot. Eén iemand speelde bakset, wat de rest super oneerlijk vond. En een paar slimmeriken stonden recht of kropen bovenop hun bank om hun kansen te vergroten.

De les was in het kader van rechtvaardigheid in het jodendom. Maar eigenlijk illustreert ze ook een ander belangrijk concept wanneer we het hebben over het organiseren van een samenleving: privilege.

Wie waar zit in de klas op dat moment, is eigenlijk een beetje random. Ik bepaal in al mijn klassen, zelfs in het 6e middelbaar, waar de leerlingen zitten. Wie last heeft om het bord te zien, wie regelmatig bij de les gehaald moet worden omdat ze droomt of snel afgeleid is, wie in de vorige periode teveel babbelde en op zijn zenuwen werkte… zit vooraan. Wie van de eerste rij komt en braaf en betrouwbaar is, mag achteraan. Maar mijn klasindeling heeft niks te maken met die oefening op zich. Ik heb niet eerst gedacht: ik zal de kleintjes vooraan zetten, en die lange zwiep die basket zet ik achteraan.

Zo werkt het ook in een samenleving: bij onze geboorte krijgen we een plaats toebedeeld in de maatschappij. Die kan, doorheen ons leven, veranderen: omdat we rijker worden of armer, zieker of gezonder, machtiger of machtelozer. Of omdat de samenleving rond ons verandert: nieuwe wetgeving geeft ons misschien een betere positie, betere bescherming, meer rechten… of maakt onze positie moeilijker.

Dat geheel van factoren die bepalen waar we mogen staan in de maatschappij om in de vuilnisbak van succes, gezondheid, geluk… te gooien, is bepaald door privileges.

Lees verder

48. Wat is body policing?

body

Jade Beall, uit haar reeks ‘The Bodies of Mothers’

Je staat op en poetst je tanden voor je gegeten hebt, want anders ruikt je adem onfris. Je kamt je haren (of stijlt / krult ze, want wie krullen heeft wil stijl haar en wie stijl haar heeft wil krullen) zodat het niet lijkt alsof je net uit bed gekomen bent. Je spendeert vijf minuten aan het zorgvuldig bijtrimmen van je five-o-clock shadow, want een beetje onverzorgd is George Clooney maar te lang en je ziet er als een landloper uit (of wordt alleszins zo bekeken). Je camoufleert een puistje, want dat ziet er niet volwassen uit (en ook een beetje vettig en onverzorgd). Je trekt een broek aan die de bobbels en putten in je dijen een beetje verhult, en een blouse die je A-cup toch op een C-cup doet lijken. Op de trein zorg je ervoor dat je zo zit dat de kokerrok van je mantelpakje niet te hoog omhoog kruipt, want je wil er niet sletterig uitzien. Voor je het kantoor binnenwandelt check je even of er nog vuil onder je nagels zit, want je wil niet de indruk wekken dat je je nooit wast.

We staan er niet bij stil hoe vaak we dagelijks ons eigen lichaam censureren. Lees verder