24. Wat is wicca niet?

1_catholic-to-wiccan-witch_plaid-zebra

Heksen, tovenaars, druïdes, de dames van Charmed… de term wicca roept heel wat associaties op. Niet al die associaties zijn fout, maar er zijn wel flink wat vooroordelen en vooronderstellingen rond de religie die het moeilijk maken om door het bos de bomen te zien.

Ten eerste is wicca niet oud. Integendeel: wicca is één van vele neopaganistische of nieuw-heidense natuurgodsdiensten, waartoe ook het op de Noorse mythologie gebaseerde Ásatrú, de feministische Goddess Movement en de lgbtq-georiënteerde Radical Faeries behoren.

Wicca als beweging is ontstaan rond de figuur van Britse auteur en antropoloog Gerald Gardner. Die schreef in 1954 Witchcraft Today dat de nieuwe hekserij in het spotlicht bracht. Hij beweerde zelf informatie gekregen te hebben van een bestaande coven, en dat het boek louter beschrijvend was. Het is echter waarschijnlijker dan Gardner zelf een nieuwe religie concipieerde op basis van een aantal persoonlijke invloeden (zijn eigen interesse in magie en occultisme, zijn verleden in Borneo en Maleisië, zijn ervaringen met nudisme, en zijn contacten met satanist Aleister Crowley en de Ordo Templi Orientis). Dit werd Gardneriaanse wicca genoemd, en was op haar beurt de inspiratie voor andere bewegingen wereldwijd.

Ten tweede is wicca niet nieuw. De inspiratie voor het moderne occultisme, en dus ook wicca, ligt weldegelijk in het verre verleden. Wicca beroept zich op een lange traditie van ‘hekserij‘, een term die doorgaans eerder negatief gebruikt wordt voor een vrouw (en in toenemend mindere mate man) die magische krachten lijkt te hebben. Ze verwijst naar zichzelf als de Oude Godsdienst, hoewel er niet één oude godsdienst aan de oorsprong van haar ideeën en rituelen ligt. Wicca bevat aspecten van Keltische en Germaanse mythologie en rituele praktijken, maar ook uit de Egyptische oudheid. In die zin onderhoudt wicca tradities die ouder zijn dan het christendom.

Ten derde is wicca geen individuele spiritualiteit. Wicca is weldegelijk een georganiseerde religie: het heeft een duidelijk sociale functie, vaste geloofswaarheden en een hiërarchische structuur.

Wicca wordt georganiseerd via covens. Een coven is een gemeenschap van minstens vier leden, die samen ervaringen uitwisselen, rituelen uitvoeren en religieuze feesten vieren. De term is ontleend aan het werk van antropologe Margaret Murray rond hekserij, meer bepaald de Diana-cultus. Een coven kan gemengd zijn of alleen uit vrouwen bestaan, en wordt geleid door een Hogepriester of Hogepriesteres. Die heeft een sjamanistische functie, wat betekent dat hij of zij de spirituele leider van de gemeenschap is, en een meer bijzondere band heeft met de spirituele wereld. Anderzijds werken covens democratischer dan traditionele natuurgodsdiensten, aangezien iedereen moet leren van elkaar.

Het wicca jaar wordt ingedeeld volgens acht jaarfeesten of sabbats. Vier feesten zijn seizoensfeesten: Samhain is de oorsprong van het christelijke Allerheiligen en het eerste feest van het jaar; Ostara is het lentefeest voor de godin Esther, Walpurgisnacht op 1 mei en Mabon in september. Daarnaast is er Yule op de kortste dag van het jaar en Midzomer op de langste dag; het vuurfeest Imbolc rond Lichtmist; en het oogstfeest Lunasa. Al deze feesten worden samen gevierd, en sommige covens trekken ervoor naar heilige plaatsen als Stonehenge of . Daarnaast zijn er ook inwijdigs- en overgangsrituelen.

Wicca’s geloven in minstens twee goden: de Godin [x] [x] [x] [x] en de God [x] [x] [x]. Deze kunnen begrepen worden als pantheïstische elementen van de éne godheid die alles is; duotheïsme (twee tegengestelde krachten in de wereld) of polytheïsme, waarbij ze geflankeerd worden door andere (kleinere) godheden. Maar er zijn ook atheïsten en monotheïsten onder de wicca’s. Wicca is dus een vrijzinnige godsdienst. Naast goden geloven ze ook in geesten.

Een belangrijk aspect van wicca is het geloof in cyclische tijd, en dus ook in reïncarnatie. De natuur speelt een belangrijke rol, vandaar hun populariteit bij de ecologische en hippie-beweging. De vijf elementen zijn  essentiële componenten in de magie die in veel wicca-rituelen gebruikt wordt, en worden vormgegeven in het pentagram: water, vuur, aarde, hemel en ether kunnen in elkaar veranderen, en vormen het verbond tussen alle dingen in deze wereld.

Op ethisch vlak volgt wicca globaal gezien een heel liberaal principe, samengevat in de Wiccan Rede. Dit betekent dat mensen vrij zijn te doen wat ze willen zolang geen (andere) levende wezens schaden.

En tot slot: wicca is niet wat Dan Brown ervan maakt. Ja, sommige covens kennen rituelen waarin sex magic wordt gebruikt, en de meeste feesten worden liefst skyclad gevierd. stopt het dan ook.

PS: Waakzaam oog Isfried maakte een belangrijke opmerking: “En ook een kleine rechtzetting over heksen in het verleden misschien? De term ‘heks’ is een onvast omschreven scape goat term. Het dient om mensen te marginaliseren en vervolgens eventueel tot bekentenis te brengen, te bekeren, te verbannen of in de meest zeldzame gevallen te doden. Vergelijk het met onze ‘marginaal’ of ‘allochtoon’. Heksen zijn dus geen ‘vrouwen met magische krachten’ in de neutrale zin van het woord. de magische activiteiten zijn over het algemeen loze aanklachten aan het adres van de man of vrouw. Vaak heeft die man of vrouw zelfs in het geheel geen enkele magische of rituele interesse. Net zoals de meeste ‘marginalen’ of ‘allochtonen’ geen asociale activiteiten ten toon spreiden.” Danku Isfried!

Advertenties

2 gedachtes over “24. Wat is wicca niet?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s